Tarsus Eski Cami
ONUR BALCI - Tarsus’un tam merkezinde yer alan bu yapının tarihi hakkında birçok rivayet vardır. Kimileri Justinianus devrinde, kimileri ise Kral Oşin tarafından yapıldığını söyler. Hatta daha başka rivayetler de vardır.
Ancak camiye girildiğinde, Ermenice bazı yazılar hâlâ imam odasının kapısında durur. Bilimsel bir bilgi olmamakla birlikte, benim duyduğum öykü şöyle:
“Tarsus’tan Birinci Haçlı Ordusu’nun geçtiği kayıtlarda mevcuttur. Hatta iki kralın hâkimiyet için savaştığı da bilinmektedir. Ancak Cambridge Üniversitesinin yaptığı açıklamaya göre, 1102 yılında Eski Cami’nin Aziz Pavlus Katedrali olarak inşa edildiği yönünde bir görüş aktarılıyor. Ayrıca akademik kaynaklarda, 1099 yıllarında Tarsus ve Misis için Latin piskoposların atandığına dair bilgi vardır.
O dönemin Franklarının büyük çoğunluğu Katolik Hristiyandı. Roma Kilisesi’ne bağlıydılar ve dinî açıdan Papa’nın otoritesini tanıyorlardı. Ancak aradan geçen 200 yılın ardından bölgede Ermeniler egemen oldu. Ermeni Krallığı, hem Katoliklerden hem de Rum Ortodokslardan farklı bir kilise geleneğine sahipti: Ermeni Apostolik Kilisesi.
Yani mezhepler arasındaki çatışma nedeniyle Eski Cami, Ermeni Kralı Oşin tarafından yeniden revize edildi ve bugünkü hâlini aldı. Ardından da bölgede hâkim olan İslam toplumları kiliseyi cami hâline getirerek bugünkü kullanımına kavuşturdu.”
Konuyu, yerel halkın dilinden aktarılan bir hikâyeyle bitirelim.
Eski Cami civarında 1919 yıllarında bir yangın çıktı. O dönemin tanıkları olayı şöyle anlattı:
“İki güvercin Eski Cami’den çıktı ve caminin etrafında dönmeye başladı. Çıkan yangında esnaf büyük zarar gördüğü, çarşı harap olduğu hâlde camiye ve müştemilatına bir is ya da duman lekesi dahi bulaşmadı.”
