Danyal Peygamber Kabri ve Makam Camii: Tarsus’taki Peygamber Mezarının Hikayesi
ONUR BALCI - Danyal Aleyhisselam Efendimizin kabri, gerçekten de Tarsus merkezde yer alan Makam Camii'ndedir. Cami de adını Hazreti Danyal Efendimizin (aleyhisselam) kabrinin burada bulunması nedeniyle "Makam-ı Danyal Peygamber" isminden almıştır. Ancak Danyal Peygamber’in yaşadığı devirler çok eski tarihlere dayanmaktadır. Bunu nereden biliyoruz? Bu bilgiyi Evliya Çelebi Hazretlerinin Seyahatnâme isimli eserinin 9. cildinde geçen şu ifadelerden öğreniyoruz:
"Ve çârsû içinde cisr başında Hazret-i Dânyâl {Atâ'dan ve Bahr-i Ma‘ârif mecmû‘asından Fârisî Ashâb-ı Kehf yazıla}² ‘İlm-i remil ile mu‘cizeleri zâhir u bâhir idi, salavâtullâhi aleyhi ve selâme. Bu ulu âsitânede bir kubbe-i nûr-ı münevver içinde merkad-i pür-envârları vardır. Ve cânib-i erba‘aları demir şebekedir. Eyle rûhâniyyet vardır kim âdem mebhût [u] mütehayyir olduğundan ma‘lûmdur kim ol âsitâne kabr-i Resûlullâhdır. Ve kurbunda mescidi kabr-i şerîfe muttasıldır. Ve çârsûya nâzır taş nerdübân ile çıkılır bir kapusu vardır. Ammâ bu makâmın haremi yokdur ve ziyâretgâh-ı kadîmdir."
Danyal Peygamber, bir İsrailoğulları peygamberidir. Babil Kralı II. Nebukadnezar (MÖ 605-562) zamanında yaşadığı rivayet edilir.
Kısacası Danyal Peygamber’in (aleyhisselam) Tarsus'ta yattığı kabul edilmektedir. Kabir 2006 yılında gün yüzüne çıkarılmıştır; öncesinde de günümüzde de mekân cami olarak kullanılmaktadır.
Yerel Halkın Anlatıları
Yerel halk, Danyal Peygamber’in (aleyhisselam) ilm-i remil âlimi olduğunu ve rüya tabirlerini bildiğini anlatır. Hatta bazı kaynaklarda Danyal Peygamber’e atfedilen Kitâbü'r-Reml isimli bir remil risalesi bulunduğu da aktarılır. Yine yöre halkı, kabirden çıkarılan kitabenin kendine has özel bir okunuş şekli olduğunu söyler. Bu okunuşu çözenlerin kabre kuş misali saniyeler içinde varacağına ve caminin diğer önemli bölümlerinin gizemine vakıf olacağına inanılır.
Kabrin bulunduğu alanın, dönemin Doğu Roma İmparatoru Justinianus devrinde Kydnos (Berdan) Çayı’nın taşkınları önlemek amacıyla yatağının değiştirilmesi sayesinde su altında kalmaktan kurtulduğu bilinmektedir. Hazreti Ömer (r.a.) devrinde şehrin fethi/imar çalışmaları sırasında bir sandukaya rastlanmış ve cenazenin parmağında, iki aslan arasında duran genç bir çocuğun tasvir edildiği bir yüzük bulunmuştur. Dönemin ileri gelenleri ve âlimleri, bu zatın Danyal Peygamber (aleyhisselam) olduğu kanaatine vararak naaşın çalınmaması veya tahrip edilmemesi için daha derin bir yere defnedilmesini sağlamıştır.
Tarsus'ta ise kabir, 2006 yılında Makam Camii’nde abdesthane yapımı için başlatılan hafriyat çalışmaları sırasında kemerli yapının ortaya çıkmasıyla bulunmuştur. Günümüzde hâlâ merdivenlerden aşağı kabre doğru inildiğinde dua edilen mevkinin hemen baş kısmında sağ tarafta, yukarıda biraz silinmiş de olsa Hazreti Davud Peygamber’e (aleyhisselam) atfedilen mührün/yıldızın bir parçası durmaktadır.
